عایق ژاکتی نوعی عایق نسوز مخصوص برای انواع لوله‌ها و یا تجهیزاتی صنعتی است که نیاز به ایزولاسیون یا عایق‌کاری دارند. عایق ژاکتی نوع خاصی از انواع عایق‌های نسوزی است که در صنعت به کارگرفته می‌شود و از تجهیزات مورد نظر در برابر رطوبت، سایش و یا آسیب‌های مکانیکی محافظت می‌کند. استفاده از عایق ژاکتی نه تنها موجب عایق‌سازی تجهیزات صنعتی می‌شود، بلکه نقش بسیار مهمی در بهره وری انرژی و استحکام مکانیکی تجهیزات دارد. در ادامه این مقاله به خصوصیات و کاربرد عایق ژاکتی نسوز در صنعت می‌پردازیم، تا پایان این مطلب همراه ما باشید.
عایق ژاکتی چیست؟
عایق‌های ژاکتی در انواع مختلف تولید می‌شوند. جنس برخی از این عایق‌ها فلزی و برخی از پارچه‌های نسوز است. به طور کلی دلیل استفاده از این عایق‌ها حفظ ایمنی تجهیزات و کارکنان و افزایش بهره وری انرژی در تجهیز مورد نظر است. عایق‌های پارچه‌ای این امکان را به وجود می‌آورند که اگر تجهیز دارای شکل ناهمگونی باشد، به خوبی کل تجهیز را پوشش دهند و برای ابزارها و وسایلی که قابل حمل هستند، گزینه بسیار خوبی هستند. از عایق‌های ژاکتی برای عایق کاری تجهیزات زیر استفاده می‌شود:
- شیرها
- فلنچ‌ها
- بدنه پمپ‌ها
- لوله‌ها
- ماشین آلات مختلف
- خطوط آب گرم و بخار
- پالایشگاه‌ها
- صنعت نفت گاز و پتروشیمی
- نیروگاه‌ها
موارد ذکر شده تنها بخشی از مواردی هستند که به عایق‌های ژاکتی نیاز دارند. در هنگام انتخاب ژاکت مناسب باید شرایط مکانیکی، شیمیایی، حرارتی، و رطوبتی نصب، مقدار هزینه برای نصب ژاکت و حفظ زیبایی تجهیز را هم در نظر گرفت.
انواع عایق‌های ژاکتی
عایق ژاکتی در انواع مختلفی تولید می‌شود که مهم‌ترین آن‌ها به شرح زیر هستند:
- روکش فلزی از جنس آلومینیوم، فولاد ضد زنگ، فولاد پوشش داده شده، فولاد آلومینیومی، فولاد گالوانیزه و فولاد گالوانیزه روی
- پارچه فایبر گلاس
- پی وی سی
عایق ژاکتی آلومینیومی
یکی از عایق‌های ژاکتی پر کاربرد در صنعت، عایق ژاکتی آلومینیومی است. دلیل استفاده از آلومینیوم سبکی و مقاومت بالای آن در برابر خوردگی است. روکش آلومینیومی در برابر گرما مقاومت چندانی ندارد و این مسئله یک عیب برای روکش‌های عایق آلومینیومی محسوب می‌شود. برخی از روکش‌های عایق آلومینیومی سطحی صاف دارند و برخی دیگر موج دار یا برجسته هستند.
عایق ژاکتی فولاد ضد زنگ
از فولاد ضد زنگ معمولاً در کارخانه های شیمیایی برای محافظت از لوله‌ها و تجهیزات مختلف در برابر بخارهای شیمیایی و نشتی شیمیایی استفاده می‌شود. علاوه بر این، در مواردی که امکان آتش‌سوزی زیاد است، از این عایق ژاکتی استفاده می‌کنند. زیرا این ماده نسبت به آلومینیوم در دمای بالاتری ذوب می‌شود و مقاومت حرارتی بالاتری دارد.
عایق ژاکتی فولاد ضد زنگ روی
کاربرد فولاد ضد زنگ روی مانند فولاد ضد زنگ است. این فولاد نیز مقاومت خوبی در برابر آتش سوزی و حرارت بالای محیط دارد.
عایق ژاکتی پی وی سی
در مواردی که نیاز است لوله یا اتصالات در هوای آزاد و در محیط بیرونی قرار داشته باشند، از عایق ژاکتی پی وی سی استفاده می‌شود. استفاده از عایق پی وی سی سبب محافظت در برابر اشعه فرابنفش خورشید و ایجاد حفاظت در برابر شرایط آب و هوایی مانند بخار آب، باران، برف و… می‌شود و تجهیزات از آسیب‌های مربوط به رطوبت،گرما و سرمای هوا در امان خواهند بود.
عایق ژاکتی پارچه‌ای
یکی از انواع رایج عایق‌های ژاکتی، استفاده از عایق ژاکتی پارچه‌ای است. این عایق‌ها معمولاً از جنس الیاف نسوز یا فیبرگلاس هستند و مقاومت بالایی در برابر حرارت از خود نشان می‌دهند. در مواردی که باید محیط بهداشتی‌تر باشد و مرتباً نظافت شود و یا در محیط‌هایی که رطوبت زیادی وجود دارد، از این مدل عایق ژاکتی بیشتر استفاده می‌شود. مزیت استفاده از عایق ژاکتی پارچه‌ای این است که تجهیزات به هر شکلی که باشند، می‌توان آن را کاملاً با پارچه پوشانید و یک عایق انعطاف‌پذیر است. همچنین این عایق قابلیت استفاده مجدد دارد و می‌توان از آن برای تجهیز دیگری نیز استفاده کرد. همچنین، عایق‌های پارچه‌ای قابلیت جا به جا شدن دارند و می‌توان آن را جا به جا کرد. عایق پارچه‌ای از جنس فایبرگلاس سیلیکونی، نخ کولار تقویت شده با فولاد ضد زنگ و یا نمد فایبر گلاس هستند.
در پروژه‌های عایق کاری صنعتی به ویژه در جاهایی که لوله‌کشی‌ها به عایق نیاز دارند، استفاده از عایق ژاکتی پارچه‌ای ضروری است. یکی از فایده‌های استفاده از این عایق، سهولت نصب و باز کردن آن است. هر کسی حتی بدون نیاز به تجربه نیز می‌تواند این عایق‌ها را از تجهیز مورد نظر جدا و مجدداً نصب نماید. از عایق‌های ژاکتی پارچه‌ای در موارد زیر استفاده می‌شود:
- ژنراتورهای صنعت برق
- فرایندهای پتروشیمیایی
- کارخانه‌های گیاهان دارویی و مواد غذایی
- کانال‌های مبدل‌های حرارتی و…
مزایای استفاده از عایق ژاکتی
عایق‌های ژاکتی را می‌توان برای جلوگیری از عبور آب و هوا، تاخیر در ورود و خروج بخار، جلوگیری از آسیب و تنش‌های مکانیکی… استفاده کرد. همچنین برای عایق‌های ژاکتی می توان مزایای زیر را برشمرد:
صرفه‌جویی در انرژی و افزایش راندمان: با استفاده از عایق ژاکتی از هر نوعی که باشد تا حد زیادی در مصرف انرژی صرفه‌جویی خواهد شد. اگر وسیله مورد نظر نیاز به گرم شدن داشته باشد، این گرمایش با استفاده از عایق ژاکتی سریع‌تر و با مصرف انرژی کمتری انجام می‌شود. همین موضوع سبب افزایش راندمان دستگاه‌ها خواهد شد.
ایمنی: در صورت استفاده از عایق ژاکتی، چه دستگاه‌ها و چه اشخاصی در معرض کار با این دستگاه‌ها هستند، ایمنی بیشتری خواهند داشت. سطح دمای روی دستگاه با استفاده از عایق، پایین‌تر است و افرادی در تماس با این دستگاه‌ها هستند، امکان سوختگی کمتری دارند.
سخن آخر
از گذشته تا کنون، از عایق‌های مختلف برای محافظت تجهیزات در برابر انواع عوامل خوردگی، گرما و سرما، مواد شیمیایی و… استفاده می‌شده است. در سال‌های اخیر استفاده از عایق ژاکتی پارچه‌ای به دلیل مزایای زیادی که دارد، نسبت به عایق‌های دیگر بیشتر شده است. عایق‌های پارچه‌ای در اندازه دلخواه قابل سفارش هستند و عملکرد بسیار خوبی دارند. اکثر این عایق‌ها تا دمای 1200 درجه سانتی گراد را به راحتی تحمل می‌کنند. اگر علاقه‌مند به خرید عایق ژاکتی پارچه‌ای هستید، می‌توانید این عایق‌ها را از بهترین برندهای خارجی از سایت نیک گستران فرآذر مانا خریداری کنید.
منابع
Industrial Insulation Blankets for Temperature Maintenance
INDUSTRIAL HEAT INSULATING JACKETS
Insulation Jacketing Information
